Chiều ngày 29/4/2026, tại hội trường lớn Trung tâm Y tế Phú Quốc, Hội đồng Khoa học kỹ thuật của đơn vị đã tổ chức buổi sinh hoạt khoa học chuyên đề “Suy thượng thận cấp ở bệnh nhân nặng”. Buổi sinh hoạt nằm trong kế hoạch thực hiện chuyên đề và bình bệnh án năm 2026 nhằm cập nhật kiến thức chuyên môn, nâng cao năng lực chẩn đoán và xử trí cho đội ngũ cán bộ y tế tại địa phương.

Cập nhật quan điểm mới về suy thượng thận trong hồi sức (CIRCI)

        Tại buổi sinh hoạt, BSCKII. Nguyễn Mạnh Tuấn đã trình bày báo cáo chuyên sâu về tình trạng Suy thượng thận liên quan đến bệnh nặng (CIRCI). Đây là trạng thái mà hoạt động của glucocorticoid không đủ để đáp ứng với mức độ stress nghiêm trọng như nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn hay chấn thương nặng.

Các nội dung trọng tâm được thảo luận bao gồm:

- Thách thức trong chẩn đoán: Các đại biểu được nghe phân tích về những hạn chế của các xét nghiệm truyền thống. Cụ thể, việc dựa đơn thuần vào nồng độ cortisol máu toàn phần hay test kích thích ACTH (Synacthen) có thể dẫn đến sai lệch do tình trạng giảm protein gắn kết và hiện tượng pha loãng cortisol ở bệnh nhân nặng (ảo ảnh pha loãng).

- Cơ chế bệnh sinh phức tạp: Báo cáo nhấn mạnh CIRCI không chỉ đơn thuần là sự suy kiệt của tuyến thượng thận mà là một sự rối loạn điều hòa phức tạp của toàn bộ trục Hạ đồi - Tuyến yên - Tuyến thượng thận (HPA) dưới tác động của cơn bão cytokine.

- Chiến lược điều trị cá thể hóa: Chuyên gia khuyến cáo việc chỉ định Corticoid nên dựa trên các hội chứng lâm sàng có bằng chứng rõ ràng như sốc nhiễm khuẩn phụ thuộc vận mạch hoặc viêm phổi cộng đồng nặng.

Nhận diện và xử trí cấp cứu suy thượng thận cấp

        Bên cạnh các kiến thức về hồi sức tích cực, hội nghị cũng dành thời gian thảo luận về tình trạng lạm dụng steroid ẩn danh trong các chế phẩm y học cổ truyền, một vấn đề đang ở mức báo động hiện nay. Việc phơi nhiễm liên tục với glucocorticoid ngoại sinh khiến trục HPA bị ức chế sâu sắc, dẫn đến nguy cơ suy thượng thận cấp đe dọa tính mạng khi bệnh nhân gặp stress sinh lý hoặc ngưng thuốc đột ngột. 

Các quy tắc vàng trong xử trí cơn suy thượng thận cấp được thống nhất tại hội nghị:

1. Hành động tức thì: Không chờ đợi kết quả xét nghiệm nếu lâm sàng nghi ngờ có tụt huyết áp nặng và rối loạn điện giải.

2. Liệu pháp tấn công: Sử dụng ngay Hydrocortisone 100mg bolus tĩnh mạch, sau đó duy trì liều phù hợp theo phác đồ.

3. Quản lý dài hạn: Hướng dẫn bệnh nhân thực hiện quy tắc "Ngày bệnh" (Sick-day rules) và cấp "Thẻ bệnh nhân suy thượng thận" để đảm bảo an toàn trong các tình huống khẩn cấp.

        Buổi sinh hoạt khoa học là dịp quan trọng để các bác sĩ, điều dưỡng tại Trung tâm Y tế Phú Quốc trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, thống nhất định hướng phối hợp với các bệnh viện tuyến trên trong việc kiện toàn mạng lưới cấp cứu và điều trị các bệnh lý nội tiết cấp tính, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân và du khách tại Đặc khu Phú Quốc.