Trước những diễn biến phức tạp của bệnh Whitmore (Melioidosis) tại khu vực Đông Nam Á, Bộ Y tế vừa ban hành văn bản đề nghị tăng cường công tác truyền thông nhằm nâng cao ý thức phòng bệnh trong cộng đồng. Tại Việt Nam, bệnh thường có xu hướng gia tăng sau các đợt mưa lớn và ngập lụt.

1. Bệnh Whitmore là gì?

Bệnh Whitmore là một bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm do vi khuẩn Burkholderiapseudomallei gây ra. Vi khuẩn này tồn tại tự nhiên trong đất, bùn và các nguồn nước bề mặt bị ô nhiễm.

Bệnh được ghi nhận phổ biến tại khu vực Đông Nam Á và Bắc Australia. Tại Việt Nam,các ca bệnh vẫn được ghi nhận rải rác hàng năm, đặc biệt tăng cao sau các đợt thiên tai, bão lũ.

2. Đường lây truyền và triệu chứng

Vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể con người qua các con đường chính:

• Qua da: Tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn hoặc nước nhiễm khuẩn qua các vết trầy xước, vết thương hở.
• Qua đường hô hấp: Hít phải bụi bẩn hoặc giọt bắn có chứa vi khuẩn.
• Qua đường tiêu hóa: Sử dụng nguồn nước hoặc thực phẩm bị ô nhiễm.

Dấu hiệu nhận biết: Bệnh có biểu hiện lâm sàng rất đa dạng và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác như lao, viêm phổi hay nhiễm trùng cơ xương khớp. Các triệu chứng thường gặp bao gồm:

• Sốt cao, đau ngực, khó thở.
• Xuất hiện các ổ áp xe, nhiễm trùng da hoặc tình trạng nhiễm trùng kéo dài không rõ nguyên nhân.
• Trong trường hợp nặng, bệnh có thể gây nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng và dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

3. Những ai dễ mắc bệnh Whitmore?

Mọi lứa tuổi đều có thể mắc bệnh, tuy nhiên những đối tượng sau đây có nguy cơ cao hơn và dễ diễn biến nặng:

• Người có bệnh nền: Đái tháo đường, bệnh thận, bệnh gan hoặc bệnh phổi mạn tính.
• Người suy giảm miễn dịch.
• Người thường xuyên lao động, sinh hoạt tiếp xúc trực tiếp với bùn đất và nước bẩn (nông dân, công nhân vệ sinh...).

4. Khuyến cáo phòng bệnh từ Bộ Y tế

Để chủ động bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình, người dân cần thực hiện nghiêm túc 8 biện pháp phòng bệnh sau:

1.    Hạn chế tiếp xúc: Tránh tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn, nước đọng, đặc biệt là tại các khu vực bị ngập úng sau mưa bão.

2.    Sử dụng đồ bảo hộ: Luôn đeo găng tay, ủng cao su khi lao động, làm ruộng, làm vườn hoặc thu gom rác thải sau lũ lụt.

3.    Chăm sóc vết thương: Che kín các vết thương hở, vết bỏng và tránh để chúng tiếp xúc với nguồn đất/nước bẩn. Trường hợp bắt buộc phải tiếp xúc, cần sử dụng vật liệu chống thấm và vệ sinh sạch sẽ ngay sau đó.

4.    Vệ sinh cá nhân: Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch ngay sau khi lao động hoặc tiếp xúc với bùn đất.

5.    An toàn thực phẩm: Thực hiện ăn chín, uống sôi; chỉ sử dụng nguồn nước sạch trong sinh hoạt.

6.    Không đi chân trần: Tránh đi chân đất tại các khu vực ẩm ướt, bùn lầy; hạn chế tắm, bơi tại các ao hồ, kênh rạch nghi ô nhiễm.

7.    Lưu ý cho người có bệnh nền: Cần đặc biệt chú trọng việc bảo vệ các vết thương trên da để tránh nhiễm khuẩn.

8.    Thăm khám kịp thời: Nếu có biểu hiện nghi ngờ (sốt, ho,nổi áp xe...) sau khi tiếp xúc với môi trường nguy cơ, cần đến ngay cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị.